Nà Rụa quyết liệt trong chặng nước rút

Không để ngày về đích bị bỏ lỡ

Những ngày cuối tháng 9, công tác GPMB tại Nà Rụa không còn là câu chuyện của riêng một khâu hay một đơn vị. Trên địa bàn các tổ dân phố Tân An 1, Tân An 2, Tân An 3 và Tân Thanh 2, mỗi phần việc đều được đặt trong yêu cầu chung: hoàn thành bàn giao mặt bằng 21 ha khu Bắc giai đoạn 1 trước ngày 30/9.

Đây là một trong những hạng mục tiếp theo của Dự án đầu tư khai thác lộ thiên mỏ sắt Nà Rụa do Công ty cổ phần Gang thép Cao Bằng thực hiện. Theo phương án triển khai, khu Bắc có ý nghĩa bảo đảm nguồn nguyên liệu quặng sắt khoảng 350.000 tấn/năm cho Khu liên hợp Gang thép Cao Bằng.

Từ một dự án được triển khai qua nhiều năm, yêu cầu GPMB 21 ha khu Bắc đang trở thành nhiệm vụ cần tập trung cao độ trong thời điểm hiện nay. Đến ngày 22/9, có 433 hộ đã phê duyệt, 361 hộ đã nhận tiền, 329 hộ đã bàn giao mặt bằng, diện tích đã bàn giao 163.795,1 m²; 347 mộ, gia đình đã nhận tiền, 239 mộ đã di chuyển. Riêng ngày 22/9, Ban Chỉ đạo hỗ trợ di chuyển 9 hộ, 34 người, 4 xe, 14 chuyến cho người dân.

Có thể thấy tiến độ GPMB đang có chuyển biến rõ hơn ở khâu nhận tiền, bàn giao mặt bằng và di chuyển mộ. Đặc biệt, số hộ nhận tiền và bàn giao mặt bằng tăng trong ngày cho thấy khi hồ sơ được hoàn thiện và công tác tuyên truyền, hỗ trợ được thực hiện đồng thời thì khả năng chuyển hóa sang kết quả thực tế là rõ rệt. Tuy nhiên, thời gian còn lại chỉ 1 tuần, trong khi còn 114 hộ, hơn 46.000 m² và 125 mộ chưa di chuyển. Ban Chỉ đạo đã yêu cầu các tổ hằng ngày phải đối chiếu số hộ cam kết với số hộ thực tế di chuyển, xác định trường hợp không đạt và xây dựng KPI cho ngày tiếp theo.

Những con số cho thấy phần lớn công việc về hồ sơ, phương án đã được đẩy nhanh nhưng chặng đường cuối vẫn còn nhiều việc phải làm. Trọng tâm hiện nay chuyển mạnh sang chi trả, di chuyển tài sản, mồ mả và bàn giao mặt bằng thực tế. Do đó, từng ngày trong những ngày cuối tháng 9 đều được tính toán cụ thể. Các tổ công tác tiếp tục xuống địa bàn, gặp gỡ từng hộ, nắm những vấn đề còn băn khoăn và phối hợp với các cơ quan chuyên môn để giải thích, tháo gỡ. Cách làm được xác định không chỉ là tuyên truyền chung mà phải đi vào từng trường hợp, từng nội dung, từng kiến nghị.

Cùng với đất ở, đất sản xuất, nhà cửa, cây cối, tài sản trên đất, câu chuyện di chuyển mộ là phần việc đòi hỏi sự thận trọng, phù hợp phong tục và tâm tư của từng gia đình. Công tác bố trí khu tái an táng, hỗ trợ di chuyển, chuẩn bị các điều kiện cần thiết cũng được đặt song song với yêu cầu tiến độ. Không để một khâu chậm kéo theo cả tiến độ chung, các cơ quan, đơn vị liên quan đang được yêu cầu phối hợp chặt chẽ, xác định rõ phần việc, người phụ trách và thời hạn hoàn thành.

Theo Bí thư Đảng ủy phường Tân Giang Nguyễn Quốc Trung, đa số người dân trong vùng dự án chia sẻ với chủ trương chung và phối hợp với chính quyền trong quá trình kiểm đếm, hoàn thiện hồ sơ, nhận tiền và bàn giao mặt bằng. Đây là yếu tố rất quan trọng để công tác GPMB đạt được những kết quả như hiện nay. Đối với những trường hợp còn băn khoăn, chúng tôi xác định tiếp tục gặp gỡ, trao đổi, giải thích trên tinh thần kiên trì, thuyết phục và đúng quy định. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là bàn giao được mặt bằng mà phải tạo được sự đồng thuận trong nhân dân. Chúng tôi mong muốn người dân tiếp tục đồng hành, phối hợp với chính quyền, thực hiện các bước theo phương án đã được phê duyệt, chủ động di chuyển tài sản và bàn giao mặt bằng. Đây vừa là trách nhiệm của chính quyền vừa cần sự chung tay của người dân và doanh nghiệp để bảo đảm tiến độ chung của dự án.

Gỡ từng nút thắt, nghe dân nói

Phía sau những con số về tiến độ là những câu chuyện rất cụ thể của từng gia đình. Có hộ quan tâm đến đơn giá bồi thường đất, có hộ muốn được làm rõ diện tích kiểm đếm, có trường hợp băn khoăn về nhà ở, công trình, cây cối, tài sản trên đất, cũng có gia đình cần được giải thích về tái định cư, kinh phí di chuyển mộ...

Ông Triệu Vân Kin, tổ Tân An 1, phường Tân Giang cho biết: Liên quan đến bồi thường, hỗ trợ tái định cư, gia đình chúng tôi đồng thuận với chủ trương thực hiện dự án, sẵn sàng phối hợp nhận tiền, di chuyển bàn giao mặt bằng theo đúng quy định. Tuy nhiên, hiện còn một số nội dung ảnh hưởng đến quyền lợi về bồi thường và việc ổn định chỗ ở của gia đình chưa được xác định rõ, vì vậy, gia đình đề nghị, cơ quan chức năng sớm xác định vị trí đất và bố trí tái định cư cho gia đình. Chúng tôi nhận tiền di chuyển và bàn giao mặt bằng trước ngày 30/9, tuy nhiên, phường khẩn trương rà soát và tạo điều kiện ổn định chỗ ở sau khi gia đình phải di chuyển.

Với bà Lương Thị Luyến, tổ Tân Thanh 2, phường Tân Giang, gia đình bà có quá trình sử dụng đất và thực hiện nghĩa vụ thuế liên quan đến đất từ năm 1954 đến nay. Khi thực hiện GPMB, gia đình còn băn khoăn về giá đất, giá hoa màu, tài sản trên đất cũng như việc xác định nguồn gốc diện tích đất đang sử dụng. Gia đình mong muốn các cơ quan chuyên môn xem xét lại quá trình sử dụng đất, nguồn gốc đất và các nội dung liên quan đến phương án bồi thường, hỗ trợ để bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân. Những vấn đề chưa được làm rõ đề nghị được kiểm tra, xác định lại theo đúng quy định.

Những kiến nghị này là một trong những nội dung cần được cơ quan chức năng tiếp tục rà soát trong quá trình GPMB. Với những trường hợp còn băn khoăn về nguồn gốc đất, giá đất, hoa màu và tài sản trên đất, việc đối thoại, kiểm tra hồ sơ, xác minh thực tế được đặt ra nhằm làm rõ từng nội dung trước khi vận động người dân bàn giao mặt bằng.

Bởi vậy, vận động GPMB không thể chỉ dừng ở việc thông báo một phương án. Người dân cần được biết mình được hưởng chính sách gì, trách nhiệm của mình ra sao và những nội dung nào có thể được giải quyết. Theo Bí thư Chi bộ tổ Tân An 2 Nguyễn Tuấn Sơn, hiện nay, liên quan đến tài sản, đất đai và một số nội dung trong phương án bồi thường, hỗ trợ vẫn còn một số người dân có ý kiến, thắc mắc. Cấp ủy chi bộ tiếp tục phối hợp tuyên truyền, vận động, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của bà con; những vấn đề thuộc phạm vi có thể giải thích, hướng dẫn thì trao đổi cụ thể để người dân hiểu rõ. Đối với những nội dung liên quan đến hồ sơ, chính sách, giá đất, tài sản và các vấn đề cần xác minh, cấp ủy vận động người dân cung cấp thông tin, phối hợp với cơ quan chuyên môn để được kiểm tra, trả lời theo quy định. Chúng tôi xác định trước hết phải gần dân, lắng nghe bà con, vấn đề gì giải thích được thì giải thích rõ, vấn đề nào thuộc thẩm quyền cơ quan chuyên môn thì hướng dẫn bà con phản ánh, kiến nghị đúng nơi để được xem xét, trả lời. Qua đó, góp phần tạo sự đồng thuận, tránh để người dân chưa rõ thông tin mà phát sinh thêm băn khoăn.

Đến nay, cơ quan chức năng đã tiếp nhận 154 nội dung kiến nghị, trong đó, 140 nội dung đã được xử lý, với các nội dung còn lại đang tiếp tục được rà soát, phân loại. Với các kiến nghị bằng văn bản, việc trả lời được thực hiện theo từng nội dung; những kiến nghị qua các tổ tuyên truyền và diễn đàn cũng được tổng hợp, giải đáp.

Cùng với đó, sự đồng hành của doanh nghiệp được thể hiện bằng những hoạt động hỗ trợ thiết thực. Đầu tháng 9, Công ty cổ phần Gang thép Cao Bằng hỗ trợ 200 triệu đồng cho học sinh thuộc các hộ gia đình bị ảnh hưởng bởi GPMB; đợt đầu đã trao cho 108 học sinh với tổng kinh phí 140,4 triệu đồng. Hoạt động này nằm trong chiến dịch cao điểm hoàn thành GPMB 21 ha khu Bắc trước ngày 30/9, góp phần động viên các gia đình, tạo điều kiện để học sinh yên tâm học tập trong quá trình các hộ thực hiện di chuyển.

Từ đồng thuận đến mặt bằng sạch

Mốc 30/9 đang đến rất gần. Khối lượng công việc còn lại vì thế không thể thực hiện theo cách dàn trải. Yêu cầu đặt ra là phải bám sát từng hộ, từng diện tích, từng phần việc; trường hợp đã nhận tiền thì vận động di chuyển tài sản, tháo dỡ và bàn giao; trường hợp đã có phương án nhưng chưa nhận tiền thì khẩn trương hoàn thiện các điều kiện cần thiết; những nội dung còn kiến nghị phải được tiếp tục kiểm tra, giải đáp theo quy định.

Đối với dự án, mặt bằng 21 ha khu Bắc không chỉ là một con số về diện tích. Đây là điều kiện để triển khai một hạng mục hướng tới cung cấp khoảng 350.000 tấn quặng sắt/năm cho Khu liên hợp Gang thép Cao Bằng. Trong nhiều năm hoạt động, dự án khai thác lộ thiên mỏ sắt Nà Rụa gắn với sản xuất công nghiệp, việc làm và nguồn thu ngân sách của địa phương. Theo số liệu cung cấp, dự án đã tạo việc làm cho trên 800 lao động địa phương, tiền lương bình quân trên 10 triệu đồng/người/tháng; từ năm 2015 đến nay, đóng góp khoảng 564,6 tỷ đồng vào ngân sách Nhà nước.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lương Tuấn Hùng nhấn mạnh đây là công trình, dự án có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Phường Tân Giang đã vào cuộc rất sát sao, thực hiện công tác GPMB theo hướng công khai, minh bạch, bám sát cơ sở và từng trường hợp cụ thể. Rất mong người dân qua các cuộc trao đổi, đối thoại, tiếp tục phản ánh những ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của mình, dù trực tiếp hay bằng văn bản.

Đề nghị, tất cả các ý kiến của bà con đều phải được tiếp nhận, kiểm tra, xác minh và trả lời trên tinh thần thượng tôn pháp luật, đúng quy định và phù hợp với thực tế. Những nội dung thuộc thẩm quyền giải quyết thì phải tập trung giải quyết; những vấn đề cần cơ quan chuyên môn kiểm tra, xác minh thì phải làm rõ và trả lời cụ thể, thỏa đáng cho người dân. Mục tiêu là vừa bảo đảm tiến độ thực hiện dự án, vừa bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, tạo sự đồng thuận trong quá trình GPMB.

Mốc 30/9 không chỉ là thời hạn để hoàn thành việc bàn giao mặt bằng mà còn đặt ra yêu cầu hài hòa giữa tiến độ dự án với bảo đảm cuộc sống, quyền và lợi ích chính đáng của người dân; giữa khai thác tài nguyên với mục tiêu phát triển công nghiệp bền vững. Khi cấp ủy, chính quyền, doanh nghiệp và nhân dân cùng đồng thuận, cùng chia sẻ trách nhiệm và hướng tới lợi ích chung, những khó khăn trong quá trình thực hiện sẽ từng bước được tháo gỡ. Đó cũng chính là nền tảng để biến tiềm năng tài nguyên thành nguồn lực phát triển, biến sự đồng thuận thành sức mạnh và tạo thêm động lực cho Cao Bằng vững bước trên hành trình phát triển.